مشخصات رویداد

عنوان: رویداد تخصصی «فراتر از صفر و یک»
موضوع: بررسی روندها، چالش‌ها و فرصت‌های هوش مصنوعی در حوزه فناوری اطلاعات
تاریخ برگزاری: دوشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۳
ساعت: ۱۵ تا ۲۰
محل برگزاری: تهران – سالن رویدادهای تخصصی فناوری (نام محل درج نشده)
مخاطبان: متخصصان حوزه IT، مدیران شرکت‌های فناوری، پژوهشگران، علاقه‌مندان به AI
سازمان برگزارکننده: ابرکلاس با همکاری فعالان مستقل فناوری اطلاعات

اهداف همایش:

رویداد «فراتر از صفر و یک» با هدف بررسی تحولات فنی در حوزه هوش مصنوعی، تأثیر این فناوری بر ساختارهای IT، معرفی ابزارها و مدل‌های جدید، نقد موانع توسعه و تحلیل فرصت‌های شغلی و صنعتی در بستر AI طراحی شده بود. این رویداد به‌طور مشخص تمرکز خود را بر روی پیوند عمیق میان مهارت‌های متخصصین فناوری اطلاعات و قابلیت‌های نوین هوش مصنوعی قرار داده بود.

در کنار سخنرانی‌های کلیدی و پنل‌های تخصصی، این همایش شامل کارگاه‌هایی برای آشنایی عملی با ابزارهایی مانند ChatGPT، Copilot مایکروسافت، Google Gemini و تحلیل استفاده آن‌ها در مسائل روزمره IT بود. از جمله محورهای مطرح‌شده می‌توان به یادگیری ماشین، مدل‌سازی زبان، بهینه‌سازی زیرساخت، کاربرد AI در دیجیتال مارکتینگ، چالش‌های داده، و آینده امنیت و شبکه با حضور AI اشاره کرد.

روایت رویداد: از واقعیت سخت تا آینده ممکن

در آغاز نشست، مهرداد توکلی، بنیان‌گذار ابرکلاس و دبیر علمی همایش، سخنرانی افتتاحیه را با تأکید بر نقش استراتژیک AI برای متخصصان IT ایراد کرد. او هوش مصنوعی را «سلاح پنهان متخصصان فناوری اطلاعات» خواند و گفت: «AI نه احساس دارد، نه خستگی می‌فهمد، و نه در تصمیم‌گیری‌های کلان تحت تأثیر تعصب یا سردرگمی قرار می‌گیرد. برای ما که در فضای پیچیده و اغلب ناکارآمد IT ایران کار می‌کنیم، این یعنی فرصتی برای بازطراحی فرایندها، بدون نویز ذهنی.»

اما همایش خیلی زود از فضای انگیزشی فاصله گرفت و وارد واقعیت‌های زمین‌گیرکننده توسعه AI در ایران شد. پوریا حداد، مدیرعامل فیلاگر، صراحتاً گفت که مشکل ما نبود استعداد یا فقدان دانش نیست، بلکه کمبود زیرساخت و سرمایه‌گذاری منطقی است: «ما می‌بینیم که امارات یا عربستان ده‌ها برابر ما برای توسعه AI هزینه می‌کنند. چین هم با وجود تحریم‌ها توانسته مدل‌های مشابه ChatGPT را با سرمایه ۳ میلیون دلاری و ۲۰۰۰ GPU توسعه دهد. ایران هم می‌تواند؛ اگر واقع‌بین باشیم و منابع را درست خرج کنیم.»

او مثال زد که شرکت AI O-One چین موفق شد تنها با یک‌چهل‌ام بودجه OpenAI، مدل گفت‌وگومحوری شبیه ChatGPT توسعه دهد: «وقتی آن‌ها توانستند، ما هم می‌توانیم. فقط باید به سخت‌افزار، آدم و زمان اعتماد کنیم.»

در بخش بعدی، علی آقابابایی از شرکت آلیاسیس بر نقش زیرساختی متخصصان IT تأکید کرد: «هیچ مدل هوش مصنوعی بدون شبکه، سخت‌افزار، API امن و دیتا لایه قوی کار نمی‌کند. پس اگر متخصص IT ابزار نداشته باشد، هوش مصنوعی هم کار نمی‌کند. ما باید زیرساخت این ابزارها را با نیازهای واقعی بازار تطبیق دهیم.»

هوش مصنوعی در دل سازمان‌ها، مدیریت دانش، پشتیبانی و تحلیل

وحید مافی، مدیر IT شرکت پارت، بحث را به مدل‌های زبانی بزرگ کشاند. او گفت: «LLMها می‌توانند فراتر از ابزار تولید متن، نقش یک دستیار هوشمند را در سازمان‌ها بازی کنند. دیگر نیازی نیست برای یافتن یک سند در صدها فایل بچرخید. کافی است سؤالتان را از مدل بپرسید.»

او این قابلیت را «مرکز دانش پویا» نامید و پیش‌بینی کرد در آینده نزدیک، مدل‌های زبانی جایگزین ویکی‌ها و سامانه‌های مستندسازی سنتی خواهند شد. از نظر مافی، هوش مصنوعی نه‌تنها در صرفه‌جویی زمان، بلکه در کاهش وابستگی به منابع انسانی در پاسخ‌گویی روزمره می‌تواند تأثیرگذار باشد.

محمد امینیان، مدیر محصول AI در داتین، اما از زاویه‌ای دیگر به موضوع نگاه کرد: نبود داده ساخت‌یافته، مشکل اصلی پروژه‌های هوش مصنوعی در شرکت‌های ایرانی. او گفت: «بیشتر سازمان‌ها هنوز نمی‌دانند داده دقیق چیست. مدل هر چقدر قوی باشد، بدون دیتای تمیز هیچ کار نمی‌کند.» او راهکارهایی مثل استفاده از زیرساخت‌های ابری برای آغاز ارزان‌تر و سریع‌تر پروژه‌های AI را پیشنهاد داد.

AI و مارکتینگ، جایی که داده پول می‌شود

در یکی از جذاب‌ترین بخش‌های همایش، مرتضی مختاری، رئیس کمیته دیجیتال مارکتینگ انجمن بازاریابی، از کاربردهای ملموس AI در بازاریابی گفت: «وقتی AI بتواند بفهمد مشتری بعدی کیست، چه می‌خواهد، و کی می‌خرد، آن وقت بازاریاب نه فقط تبلیغ‌کننده، بلکه طراح تجربه می‌شود.» او به ترکیب AI با اینترنت اشیاء (IoT) و استفاده از این ترکیب برای طراحی ربات‌های مراقبتی در حوزه سلامت اشاره کرد و گفت: «ما تا ۲ سال دیگر می‌توانیم ربات‌هایی داشته باشیم که وضعیت سلامت سالمندان را تحلیل کنند و نسخه صادر کنند.»

نکات عملی برای متخصصین IT

بخش جعبه‌ابزار همایش، بیش از دیگر بخش‌ها با استقبال حضار روبه‌رو شد. از آموزش پرامپت‌نویسی برای حل مسائل شبکه و VMware گرفته تا تبدیل ویدئوهای فنی به متن فارسی و خلاصه‌نویسی مقالات. آموزش کار با Gemini، Copilot و ChatGPT با رویکرد حل‌مسئله محور، برای بسیاری از شرکت‌کنندگان اولین تجربه واقعی کار عملی با این ابزارها بود.

در این میان، بخش تحلیل تغییرات اخیر شرکت‌های بزرگ IT در حوزه AI و بررسی موضوعاتی چون Private AI و مسائل اخلاقی مرتبط با داده، هم بحث‌برانگیز بود و هم زمینه‌ساز گفت‌وگوهای دنباله‌دار در زمان استراحت.

 آینده از آن کسانی است که آماده‌اند

رویداد «فراتر از صفر و یک» فراتر از یک نشست انگیزشی یا علمی صرف بود. این همایش نقطه تلاقی امید و واقع‌گرایی در مسیر توسعه هوش مصنوعی در ایران بود. شرکت‌کنندگان آن، از مدیر ارشد گرفته تا دانشجوی مشتاق، در پایان به این درک رسیدند که ورود به دنیای AI، نه صرفاً نیازمند دانش فنی، که مستلزم آمادگی زیرساختی، سیاست‌گذاری هوشمندانه و سرمایه‌گذاری پیوسته است.

اگر یک پیام از این رویداد باقی مانده باشد، این است: هوش مصنوعی منتظر ما نمی‌ماند. یا باید برایش جا باز کنیم، یا با موجی که می‌آید، حذف خواهیم شد. و این انتخابی است که امروز، نه فردا، باید انجام دهیم.